Młodzież, a prawo

Materiał promocyjny Stowarzyszenie Sursum Corda

Osoba młoda nie jest zwolniona z odpowiedzialności za swoje czyny. Szkodliwość czynu takiego jak udział w bójce, pobicie albo zranienie nie zostanie zmniejszona, bo czynu takiego dopuścił się nieletni (jeśli zostanie spełniony warunek, że nieletni działał mając przy tym świadomość skutków swojego zachowania).

W obecnych czasach, łatwość dostępu do sieci sprawia, że miliony ludzi na świecie coraz częściej porozumiewają się na odległość. Wirtualny wymiar przestrzeni, w której mimo braku fizycznego kontaktu dochodzi do relacji interpersonalnych, niejednokrotnie ma charakter zachowań niezgodnych z prawem i uderzających w dobro człowieka. Młodzi ludzie korzystają z portali społecznościowych czy też komunikatorów, na których nierzadko pojawia się hejt, nielegalnie publikowane są cudze zdjęcia czy nagrania. Takim zachowaniom sprzyja poczucie anonimowości i siły w grupie – nie wszyscy zdają sobie sprawę nie tylko z tego, że Policja jest w stanie bardzo szybko ustalić autorów wpisów znieważających innych, czy takich, które noszą znamiona groźby. Młodzi ludzie niejednokrotnie nie wiedzą także, że za to, co publikują, czy też przesyłają w wirtualnym świecie, mogą odpowiedzieć w tym realnym.

Jednym z najczęściej popełnianych przestępstw wśród młodzieży jest rozsyłanie zdjęć nagich dziewczyny/chłopaka – często nieświadomie, że jest to przestępstwo KARNE.

Janek pokazał nagie zdjęcie swojej nieletniej dziewczyny najlepszemu koledze z klasy. 17-letni kolega wykorzystując sytuację, że Janek zostawił telefon i wyszedł toalety, przesłał do siebie zdjęcie dziewczyny. Następnie zaczął rozsyłać do znajomych ze szkoły nagie zdjęcie dziewczyny… Według art. 202 par. 4 kodeksu karnego osoba, która utrwala treści pornograficzne z udziałem małoletniego, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Tu ograniczenia, jeżeli chodzi o wiek nieletniego, nie ma. - Przepis ten obejmuje treści dotyczące osób do ukończenia 18 roku życia. Mocą nowelizacji kodeksu karnego z kwietnia 2014 r. zmodyfikowano art. 202 par. 4 i zakazano utrwalania treści pornograficznych z udziałem małoletniego, a zatem również osoby w wieku 15-18 lat.

Karane jest także wykorzystanie utrwalonych treści z udziałem małoletniego - tu w grę wchodzi art. 202 par. 3 kodeksu karnego. - Rozsyłanie „nagich zdjęć koleżanki całej klasie” co do zasady jest penalizowane, jednakże należy także pamiętać, że zgodnie z art. 10 kodeksu karnego - na zasadach określonych w tym kodeksie odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat. Chyba, że przestępstwo zawarte jest w katalogu z art. 10 ust. 2 kodeksu karnego, a to nie jest. Tym samym, nieletni będzie odpowiadał na postawie przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Ale na samym ukaraniu sprawa się nie skończy - dane osoby skazanej za to przestępstwo mogą trafić do Rejestru Sprawców Przestępców na Tle Seksualnym. A nie jest to baza danych, w której ktokolwiek chciałby się znaleźć - może to mocno utrudnić choćby znalezienie pracy. Zgodnie z prawem nie ma przeszkód, by do rejestru wpisany został nieletni, nie ma też przeszkód, by do bazy trafiła osoba, wobec której warunkowo umorzono postępowanie.

Polskie prawo, w odniesieniu do osób młodych, posługuje się różnymi pojęciami:

  • PRAWO KARNE: Nieletni – osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia. Młodociany - osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia;
  • PRAWO CYWILNE: Małoletni – osoba, która nie ukończyła 18 lat i nie zawarła małżeństwa (w Polsce jeśli dana osoba zawarła związek małżeński przed ukończeniem 18 roku życia jest uznawana za osobę pełnoletnią);
  • PRAWO PRACY: Młodociany – osoba, która ukończyła 16 lat, a nie ukończyła 18 lat.

Wymiar sprawiedliwości wobec nieletnich

Zgodnie z Kodeksem Karnym, za przestępstwa popełnione po ukończeniu 17 roku życia odpowiada jak osoba dorosła. Polskie prawo przewiduje również możliwość odpowiedzialności karnej za niektóre poważne przestępstwa (np. zabójstwo, spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu), popełnione również przez osobę, która ukończyła 15 lat.

Co do zasady, postępowanie wobec osób, które nie ukończyły 17 roku życia reguluje ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich. Stosuje się ją w zakresie:

  • zapobiegania i zwalczania demoralizacji - w stosunku do osób, które nie ukończyły lat 18 – brak dolnej granicy wieku,
  • postępowania w sprawach o czyny karalne - po ukończeniu lat 13, ale przed 17 rokiem życia,
  • wykonywania środków wychowawczych lub poprawczych - do ukończenia 21 lat, o ile środek orzeczono przed 17 r. życia.

Postępowanie wobec nieletniego będzie toczyć się przed Sądem Rodzinnym. Warto podkreślić, że sędzia wszczynający postępowanie przeciw nieletniemu powinien kierować się przede wszystkim jego dobrem, dążąc do osiągnięcia korzystnych zmian w osobowości i zachowaniu się nieletniego oraz zmierzając w miarę potrzeby do prawidłowego spełniania przez rodziców lub opiekuna ich obowiązków wobec nieletniego, uwzględniając przy tym interes społeczny.

W zależności od wieku, Sąd Rodzinny ma możliwość zastosowania różnych środków wobec osób popełniających czyn karalny:

  • poniżej 13 roku życia - popełnienie takiego czynu traktowane jest jako przejaw demoralizacji nieletniego i Sąd może zastosować środki wychowawcze, np. udzielenie upomnienia, nadzór kuratora, ustanowienie nadzoru odpowiedzialności rodziców lub opiekuna;
  • osoby pomiędzy 13 a 17 rokiem życia – sąd może stosować środki wychowawcze oraz środek poprawczy (Sąd rodzinny może orzec umieszczenie w zakładzie poprawczym nieletniego, który dopuścił się czynu karalnego, jeżeli przemawiają za tym wysoki stopień demoralizacji nieletniego oraz okoliczności i charakter czynu. Stosuje się go, jeżeli inne środki wychowawcze okazały się nieskuteczne lub nie rokują resocjalizacji nieletniego.)

Małoletni w prawie cywilnym

Osoby, które ukończyły 13 lat, ale nie ukończyły 18 lat i nie zawarły związku małżeńskiego, posiadają tzw. ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że czynności prawne dokonywane przez taką osobę wymagają zgody jej opiekunów prawnych, np. rodziców. Brak takiej zgody powoduje jej nieważność. Posiadanie ograniczonej zdolności do czynności prawnych daje możliwość np.:

  • zawierania umowy w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego, np. zakupy w sklepie spożywczym,
  • rozporządzania zarobkiem,
  • dokonywania czynności dotyczących przedmiotów otrzymanych od opiekunów prawnych – może na przykład swobodnie rozdysponować niewielką kwotą otrzymaną od rodziców w ramach kieszonkowego,
  • nawiązywania stosunku pracy (tylko osoby, które ukończyły 16 lat),
  • udzielania pełnomocnictwa.

Młodociany w rozumieniu kodeksu pracy

Osoby w przedziale 16–18 lat mogą pracować, jednakże podlegają, jako młodociani, szczególnej ochronie na podstawie Kodeksu pracy, gdzie są też wymienione wymagania, które musi spełnić pracodawca i pracownik. Mają one na celu ochronę młodych ludzi przed nadmiernym obciążeniem ich organizmów, a także zapewnienie realizacji obowiązku szkolnego.

Młodocianego wolno zatrudnić jeśli:

  • ukończył co najmniej ośmioletnią szkołę podstawową,
  • przedstawi świadectwo lekarskie stwierdzające, że określona praca nie zagraża jego zdrowiu,
  • nie będzie pracować w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej.

Jeśli młodociany nie posiada odpowiednich kwalifikacji, może być zatrudniony jedynie w celu przygotowania zawodowego.

Kodeks pracy mówi także, że wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko do ukończenia przez nie 16 roku życia jest dozwolone wyłącznie na rzecz podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową i wymaga uprzedniej zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna tego dziecka, a także zezwolenia właściwego inspektora pracy.

Lokalizacje Punktów Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego w na terenie Powiatu Bolesławieckiego

I. Punkty Nieodpłatnej Pomocy Prawnej

  1. Starostwo Powiatowe w Bolesławcu, ul. Armii Krajowej 12, od poniedziałku do czwartku w godz.: 11.00-15.00, piątki w godz.: 8.00-12.00
  2. Punkt w Nowogrodźcu – ul. Lubańska 14, w poniedziałki w godz.: 7.30-11.30, wtorki w godz.: 8.00-12.00, środy w godz.:8.30-12.30, czwartki i piątki w godz.: 8.00-12.00
  3. Urząd Gminy w Osiecznicy, ul. Lubańska 43, poniedziałki i wtorki w godz.:15.00-19.00, środy w godz.: 7.30-11.30, czwartki w godz.: 15.00-19.00, piątki w godz.:8.00-12.00

II. Punkty Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego

  1. Urząd Gminy w Warcie Bolesławieckiej, Warta Bolesławiecka 40, od poniedziałku do piątku w godz.: 15.00-19.00

Harmonogram pracy punktów na terenie Powiatu Bolesławieckiego dostępny również na stronie: bip.powiatboleslawiecki.pl/wiadomosci

Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie przysługują osobie uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającą innych osób w ciągu ostatniego roku (także w zakresie tejże działalności).

W czasie obowiązywania stanu epidemii udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego jest realizowane za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (telefon lub komunikator internetowy). Ponadto został zniesiony obowiązek składania oświadczeń o braku możliwości poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej i niezatrudnianiu innych osób (w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej).

Rejestracja na wizyty
w celu uzyskania pomocy w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego należy dokonać wcześniejszej rejestracji.

Rejestracja na wizyty odbywa się pod numerem telefonu: (75) 612 17 19, poniedziałki w godz.: 7.30-17.00, od wtorku do czwartku w godz.: 7.30-15.30, piątki w godz.: 7.30-14.00

Dodaj ogłoszenie